پیشگیری از اعتیاد
امروز۲۹ مرداد ماه ۱۳۹۷

خدمات سایت پیشگیری :1 - آخرین اخبار اعتیادی            2- اطلاعات نسبتا کامل در مورد مواد و دسته بندی آنها               3- ایجاد صفحات اختصاصی برای اساتید ،مربیان،مراکز درمانی ، اصناف و ...             4 - مطالب روانشناسی و...                 5- انعکاس تصاویر و فیلم های جلسات پیشگیری ...            6- ارائه مطالب آموزشی در قالب بروشور،نشریه، پی دی اف، اسلاید و ....               7- گالری متنوع از فیلم و عکس و انیمیشن 

آمار برگزاری جلسات

آماربازدید سایت

افراد آنلاین : 38
  بازدید امروز : 72
  بازدید دیروز : 183
  بازديد ماه : 13076
  بازديد كل : 494670
  تعداداعضا : 211

مهارت حل مسئله

 


مهارت حل مسله

 

 

 

 

 

حل مسله همواره با انسان همراه بوده است ، زمانی که انسان غارنشین از خود می پرسید : چگونه خود را گرم کنم ؟ در صدد حل یک مسله بود  زمانی که انسان از خود می پرسید : چگونه جلوی شیوع طاعون را در شهرم بگیرم ؟ نیز با یک مسله روبرو بود . و بالاخره وقتی انسان از خود پرسید " چگونه روی کره ماه قدم بگذارم نیز باید مسله ای را حل می کرد .

 

 بنابراین حل مسله مهارتی است که بقای فرد و بقای نسل در گروی آن است . به نظر می رسد انسان ها خیلی اوقات می توانند مشکلات خویش را حل نمایند بی آن که حل مسله را به صورت مدون و یا در کارگاه مهارت های زندگی آموخته باشند ! اما از سوی دیگر خیلی اوقات نیز انسان ها نمی توانند مسله ی خود را حل کنند چون حل مسله را به صورت یک مهارت ، به طور اختصاصی نیاموخته  یا تمرین نکرده اند   .

 

 حل موفقيت آميز مسائل زندگي به اعتماد به نفس بيشتر وآرامش فرد منجر مي شود . در حالي كه حل ناقص يا گره هاي ناگشوده ، بهداشت روان شخص را به طور جدي تهديد خواهد كرد . حل مسئله ، فرد را قادر مي سازد به طور سازنده با مشكلات زندگي مواجه شود . « مواجهة سازنده » با مشكلات  مهارت فوق العاده ارزش مندي است كه آموزش آن را كاملاَ لازم و ضروري است .

 

حل مسئله ، مستلزم چندين فعاليت است ؛ به طوري كه ابتدا بايد « مسئله » را با دقت و صحت تعريف كرد و سپس راه حل هاي متفاوتي را در كنار هم قرار داد و در نهايت ، راه حل مناسب را ازميان راه حل هاي ممكن انتخاب و اجرا كرد .

تعریف" حل مسله "عبارت است از فرایند شناختی رفتاری که توسط   خود فرد هدایت می شود و فرد سعی می کند با کمک آن راه حل های مؤثر یا سازگارانه ای برای مسایل زندگی  روزمره خویش پیدا کند .به این ترتیب حل مسله یک فرایند آگاهانه ، منطقی ، تلاشبر و هدفهمند است .

ما روزانه با مسائل زیادي - ساده و گه گاه پیچیده - مواجه می شویم. اگر در برخورد با این مسائل نیاموخته باشیم با استفاده از روش های صحیح و منطقی، آنها را پشت سر بگذاریم، مشکلات ساده هم تبدیل به استرس هاي جدي می شوند. توانایی حل مساله به ما کمک می کند مسائل زندگی را به شکل مطلوب حل و فصل کنیم. اگر مسائل مهم زندگی حل نشده باقی بمانند سلامت روانی و جسمانی ما تهدید می شود.

افراد در طول زندگی بارها با مشکلاتی رو به رو می شوند که نیاز به اتخاذ تصمیم و عمل مناسب دارد. اما غالبا افراد نمی توانند آن را به خوبی انجام دهند و یا راه حل هاي نادرستی انتخاب می کنند که به شکست منتهی می شود.

در مهارت حل مساله، به فرد آموخته می شود زمانی که در زندگی با مشکل مواجه می شود، چگونه آن را حل کند. در این روش مساله به درستی تعریف می شود. بعد راه حل هایی را که ممکن است به رفع مشکل  بیانجامد،انتخابمیشود. سپس هر یک از گزینه ها ارزیابی می شوند و سرانجام بهترین راه حل انتخاب می شود.

 

تعریف حل مساله

 

روش حل مساله یک فرآیند تفکر منطقی است که به فرد کمک می کند تا هنگام مواجهه با مشکلات، راه حل هاي متعددي جستجو و بهترین راه را انتخابکند. مسئله می تواند ناشی از یک مشکل بیروني(مثل یک اتفاق در اداره) يا از درون فرد نشات گرفته باشد(مثل نیازها یا تعهدات شخصی ).

 

انتخاب رویکرد صحیح نسبت به مشکلات

 

 

در این مرحله لازم است باورهاي غلط نسبت به مشکل شناسایی و اصلاح گردد. مثلا این باور که نباید در زندگی با مشکل رو به رو شد. مشکل، نشانه ضعف، بی لیاقتی و ناتوانی است.

 

تعریف دقیق مساله

وقتی مشکلی در زندگی ایجاد می شود باید به این سوال ها پاسخ داد. مشکل چیست؟ مشکل چه زمانی شروع شد؟ مشکل از کجا شروع شد؟ چه کسی در این مشکل نقش دارد؟

 

مراحل حل مسئله

 

-       مسئله را خوب بشناسد

-       بهراهحلهايمختلفوفوايدوضررهايهرراهحلفكركند

-       باديگراندربارهمشكلايجادشدهمشورتكند

-       ازبينراهحلهاراهحلمناسبراانتخابكند

-       براياجرايآن،برنامهزمانيوفرصتكافيبگذارد

-       اگربااجرايراهحلاولنتيجهحاصلنشدنوميدنشودراهبعديراشروعكند

بسياريازافرادمعتاد،بهجايحلمشكلومسئله،ميخواهندبامصرفموادازمشكلخودفراركنند.

 

مهارت حل مسئله

 

 

 شاید خیلی به این موضوع توجه نداشته باشیم، ولی ما در روز تعداد زیادی مسئله حل می‌کنیم. مسائل ریز و درشتی که در زندگی فردی، خانوادگی و اجتماعی گریبان‌گیر‌مان هستند. ما ناگزیر هستیم برای هر یک از مسائل و مشکلاتی که در فعالیتهای مختلفزندگیاعمازتحصیلی،شغلی،اقتصادیو ... پیشمی‌آید،راه‌حلیبیابیم ولی نکته مهمی که در حل مسائل وجود دارد این است که همه افراد یک جامعه از روشی یکسان برای حل مسائل مشابه استفاده نمی‌کنند. هر کس براساس دانستنی‌ها، مهارت‌ها، پیشینه، شخصیت، نگرش و اهمیتی که برای آن مسئله قائل است؛ روش خاص خود را در حل مسائل به کار میبردو البته مسلما نتیجه حاصل نیز متمایز از سایر روش‌ها خواهد بود.

 

-       نکته دوم: درست است که همه مردم یک جا معهازروش دقیقا یکسانی برای حل یک مسئله خاص استفاده نمی‌کتتد، ولی اکثریت جامعه روش کم و بیش مشابهی برای حل یک مسئله خاص بکار می‌برند و فقط تعداد معدودی از جامعه برای حل مسائل مشابه از روش‌های کاملا متمایز استفاده می‌کنند. به همین دلیل در هر جامعه‌ معمولا افراد به صورت دو گروه عمده کاملا متمایز دیده می‌شوند. یک گروه که اکثریت عامه مردم را تشکیل می‌دهند و در مقابل، گروه دیگری که اقلیتی از جامعه بوده و جزو افراد خاص هستند. اقلیتی با طرز تفکر، منش و سطح زندگی متفاوت.

 

-       نکته سوم: همهافراد گروه اخیر یک نقطه مشترک دارند. آنها از خلاقیت بالا و توانایی نوآوری برخوردارند. همان گونه که در مقاله «تعریف خلاقیت به زبان ساده» نیزذکرشد: «خلاقیت یعنی توانایی تولید ایده‌ها و راه‌حلهای متعدد،جدیدومناسببرایحلمسائلومشکلات». در تعریف دیگری از خلاقیت که توسط Weisberg ارئهشدهنیزبههمینموضوعاشارهمیشود: «خلاقیت یعنی توانایی حل مسایلی که فرد قبلا حل آنها را نیاموخته است». از این‌رو این گروه از افراد جامعه، علاقه‌مند به استفاده از روش‌های کهنه و ناکارآمد قدیمی نیستند. آنها به دنبال ابداع و بکارگیری روش‌های نو و متمایز، در حل مسائلاند.

 

-       نکته چهارم: تفاوتروش‌هایحلمسئلهدرافرادمختلفهرجامعه‌،باعثتنوعکیفیتزندگیآنهامی‌شود. درواقعحلمسئلهیکمهارتاستکه میزان این مهارت در افراد مختلف، عامل مهمی در تعیین کیفیت زندگی و موفقیت آنها در جنبه‌های مختلف زندگی اعم از فردی، تحصیلی، شغلی و اجتماعی است.

 

-       نکته مهم آخر اینکه،اینمهارتنیزمانندهرمهارتدیگریقابلیادگیریاستوالبتهنیازبهآموزشدارد. یادگیریمهارت حل مسئله در سطوح مختلف می‌تواند به حل خلاقانه یک مسئله ساده و یا در سطوح بالاتر منجر به ابداع و اختراع شود.

 

 

چگونه در حل مسائل مهارت پیدا کنیم؟

 

-        برای کسب مهارت درحلمسائلابتدابایدوجودمسائلومشکلاتدرزندگیرایکامر طبیعی و حتی لازمه زندگی بشر بدانیم. بعضی از مردم این موضوع را امری غیرطبیعی می‌دانند و بنابراین در رویارویی با کوچکترین مشکلات، دچار ناراحتی و استرس می‌شوند. و بدیهی است که با وجود استرس و نگرانی نمی‌توان انتظار برخورد مناسب با مشکلات را داشت. به همین دلیل این افراد معمولا در مواجهه با مسائل حالت انفعالی دارند و حتی قادر به حل اصولی ساده‌ترین مسائل نیز نیستند و اغلب از حل مسائلشان طفرهمیروندوآنهارابهتعویقمیاندازند.

 

 

-        ولی افرادی که مسائل و مشکلات را جزیی از زندگی روزمره می‌دانند، خود را برای مواجهه با آنها نیز آماده کرده‌اند. این افراد با بروز هر مشکلی، بدون دغدغه و با فکری باز و مسلط، نسبت به حل آن اقدام می‌کنند.

 

-       موضوع دیگری که در حل مسائل، نقش کلیدی دارد، تواناییتولیدایده‌هایمتعددبرایهر مسئله است. بایدتوجهداشتکههرچهتعدادایده‌هاو راه‌حل‌های تولید شده بیشتر باشد، احتمال رسیدن به یک راه‌حل کارآمدتر، بیشتر خواهد بود. بنابراین نباید در تولید و ارائه ایده خساست بهخرجداد. حتیاگربرخیازایده‌هاغیرمنطقیوغیرعملیبهنظربرسند. اتفاقادربرخیازمواردهمینایده‌هایبهظاهرغیرمنطقیوغیرعملی برای حل بعضی از مشکلات کارسازتر بوده و نتیجه بهتری می‌دهند!

 

 

 

اما چگونه توانایی تولید ایده‌های متعدد را کسب کنیم؟

 

-        بدیهی است که برای کسب مهارت در هر زمینه‌ای، آموزش و تمرین مستمر لازم است. در زمینه کسب مهارت برای تولید ایده‌های متعدد نیز برخورداری از تفکر خلاق و تمرین تکنیکهای خلاقیت وبهخصوص تکنیک بارش فکری می‌تواند بسیار راه‌گشا باشد.

 

-        پس از تولید راه‌حل‌های فراوان برای حل مسئله، نوبت به انتخاب بهترین و کاراترین ایده‌ها، با کمک تفکر منطقی می‌رسد. در این مرحله ممکن است لازم باشد، بعضی از ایده‌ها تعدیل و یا با هم ترکیب شوند و ایده‌های جدیدی به وجود آیند. در هر صورت مهارت فرد در تفکر خلاق، ایده‌پردازی و بالاخره تفکرمنطقی، موجب رسیدن به راه‌حل‌های منحصر به فرد و کارآمد می‌شود.

 

 

 
 

 

نظر بدهید
عنوان :
نام :
پست الکترونیکی :
متن نظر :